Ga naar de inhoud

Maar wat was nou je verhaal?

“Maar wat was nou je verhaal?” vroeg een oud-collega die niet bij THiNK FeST aanwezig kon zijn.

De afgelopen jaren gaf ik er sessies over hoe je zelf een boek maakt en over onzekerheden in schattingen en de psychologie daarachter. De eerste trok aardig wat bezoekers. Voor de tweede, die ik inhoudelijk veel interessanter vond, kwam een handvol mensen opdagen.

Uit baldadigheid vertelde ik af en toe aan een collega dat ik overwoog iets over Deactiverend Onderwijs te doen. Steeds een andere collega, steeds dezelfde reactie: in de lach schieten. Dat leek mij een veelbelovend uitgangspunt voor een volle zaal.

Het ego in mij wilde onderzoeken of het met drie kwartier onsamenhangende onzin toch een zaal kon boeien. Achteraf kreeg ik zelfs complimenten van mensen die er niet bij waren, maar van anderen hadden gehoord hoe goed het was geweest. Dat vond ik een bijzonder bevredigend resultaat.

Achter die baldadigheid schuilt ook ongenoegen. Ik had me ingeschreven voor Bullshit-bingo, maar zag er toch vanaf. Een van de twee organisatoren vertelde dat hij hetzelfde probleem kende: interessante sessies van hemzelf waren de afgelopen jaren afgelast wegens te weinig deelnemers. Lariekoek verkoopt beter.

Op de avond van THiNK FeST schreef een collega via Teams: “Zit nog de hele dag na te genieten van de saaie dia’s, vreselijk. De nergens op slaande en/of niet samenhangende slides hebben zich in mijn rijke fantasie toch gevormd tot een steekhoudend verhaal, merkwaardig toch die hersenen.” Daar was ik blij mee. Mijn doel was kennelijk bereikt.

Maar wat was dat doel eigenlijk? Niet alleen een zaal vermaken. Ik hoopte dat bezoekers zouden merken dat hun hersenen ook aan het werk kunnen gaan wanneer een spreker zich weinig aantrekt van de gebruikelijke onderwijskundige voorschriften. Mijn collega had uit losse flarden zelf een samenhangend verhaal gemaakt. Wie was hier nu eigenlijk actief?

Daarmee beweer ik niet dat slecht onderwijs vanzelf goed wordt, of dat didactische inzichten overbodig zijn. Wel dat aandacht zich niet altijd laat afdwingen met werkvormen en dat activering soms op een onverwachte plaats ontstaat.

Tijdens mijn presentatie vertelde ik over een kerkdienst die ik bijwoonde, twee dagen nadat ik een cursus over goed onderwijs had gevolgd. Wie zo’n dienst langs de didactische meetlat legt, ziet veel wat niet deugt. De kerkganger hoeft zich doorgaans niet voor te bereiden. De preek is eenrichtingsverkeer. Kinderen en ouderen horen grotendeels hetzelfde. Samenhang met de vorige of volgende zondag ligt niet altijd voor het oprapen. Vragen stellen of de stof achteraf verwerken? Ho maar. En toch putten mensen al eeuwen troost uit wat daar gebeurt. Troost is natuurlijk iets anders dan een leerresultaat. Maar kennelijk valt niet alles wat mensen raakt of aan het denken zet in een onderwijskundig model te vangen.

Als je maar vaak genoeg “Maak saaie dia’s” zegt en daarbij een werkelijk saaie dia laat zien, onthouden mensen dat ook nog eens.

Kijk trouwens eens goed naar MAAK SAAIE DIA’S. Wie alle tekens meetelt, ook de spaties, vindt precies in het midden de letters AI. En AI is – zoals iedereen weet – de afkorting van Aandacht en Inzet.

Met aandacht en inzet van docenten en studenten krijg je goed onderwijs. Probeer het maar eens.

Gerard Tuk
november 2026

Deze tekst is gecorrigeerd en verbeterd door ChatGPT (OpenAI).